احمد حیدری

دراسه حول سردالقصه فی القرآن الکریم

یکشنبه 8 دی 1398 04:09 ب.ظ

نویسنده : احمد حیدری

دراسة حول سرد القصة فی القرآن الکریم

نوع پژوهش: پایان نامه ارشد

چکیده:

قصه و داستان قرآنی از دیرباز تاکنون مورد اهتمام محققان و پژوهشگران بوده و هست و دانشمندان بسیاری در این وادی قلم فرسایی کرده اند. قصه قرآنی برای اغراض معین و اهداف مشخصی گفته شده که همگی به پیروزی و موفقیت دعوت دین و آئین اسلام می شد. این قصه و داستان دارای ویژگی هایی است که درداستانهای دیگر یافت نمی شود؛ از جمله این ویژگیها: تکرار و بازگویی ، گزینش حوادث و اجمال و تفصیل در بیان آن می باشد. قصه قرآنی بمانند قصه هنری معاصر یک کار هنری کاملاً آزاد از قید و بند نیست بلکه مقید به یک غرض دینی است که آن را در چارچوب خود محدود کرده به آن جهت و سو می دهد. در شیوه داستان گویی امروزی اصول و قواعد داستانی چندی وجود دارد که قصه قرآنی در کار برد و استفاده از آن از نو آوران داستان معاصر پیشی گرفته است؛ اصول و قواعدی همچون: گزیده گویی هنری، ارتباط میان ابعاد سه گانه شخصیت (بعد خارجی و جسمی - بعد درونی و روانی - بعد اجتماعی) و اضمار داستانی؛ همچنانکه قواعد مشترکی میان قصه قرآنی و هنری به چشم می خورد که قصه قرآنی آنها را بگونه ای متفاوت با قصه هنری معاصر بکار برده است. از جمله این اصول و قواعد این است که قصه قرآنی برخلاف قصه معاصر شخصیت زن را بدون نقش و تنها برای اینکه عاملی از عوامل و وقت کشی و لذت و خوش گذرانی و برانگیختن شور و هیجان خواننده باشد بکار نمی گیرد. در کنار ویژگیهای یاد شده دو ویژگی دیگر نیز در قصه قرآنی دیده می شود که عبارتند از :الف) دخالت یک سری عناصر غیبی و پنهان در لابلای گفتگوهای داستان ب) همراه بودن اغراض هنری داستان با پند و اندرز ؛ که هر دو مورد برای قصه و داستان امروزی گونه ای عیب و نقص و کاستی بشمار می آید. سبک بیان در قصه قرآنی آمیزه ای از خبر و گفتگو می باشد.

2- اباظۀ ، ثروت : السرد القصصی فی القرآن الکریم، دار نهضۀ مصر للطباعۀ والنشر، لات

4- ابن فارس: الصاحبی فی فقه اللغۀ العربیۀ وسنن العرب فی کلامها، تحقیق السید احمد صقر، عیسی البابی الحلبی، 1977 م.
5- ابن قتیبه ، عبدالله : تاویل مشکل القرآن ، تحقیق السید احمد صقر، ط2 ، دارالتراث ، 1971 م.

6- ابن کثیر ، اسماعیل: تفسیر القرآن العظیم ، ج 1 ، دارالفکر العربی، لات.

8- ابوجعفر، محمد بن جریر الطبری: تاریخ الرسل والملوک ، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، ط 6 ،دارالمعارف، 1990م، ج1.
13- ابوعیسی ، فتحی محمد: قراءۀ فی الادب العربی المعاصر، محاضرات مطبوعۀ علی الالۀ – الحاسبۀ، 1979م .
21-التهامی ، نقره: سیکلوجیۀ القصۀ فی القرآن، الشرکۀ التونسیۀ ، 1971 م.
22- تیمور، محمود: دراسات فی القصۀ والمسرح، مکتبۀ الآداب، القاهرۀ ، المطبعۀ النموذجیۀ ، لات.

23- ................: القصص فی ادب العرب ماضیه وحاضره، المطبعۀ الکمالیۀ ، 1987م.

24- الجاد، احمد: المسرحیه و القصه دراسه نقدیه، ط1، موسسه الرساله، 1403 هـ .ق.

25-الجرجانی ، عبدالقاهر: دلائل الاعجاز، تحقیق محمد رشید رضا، ط1، بیروت، دارالکتب العلمیۀ 1988 م.

26- جودۀ السحار ، عبدالحمید: المستنقع ، (روایۀ) مکتبۀ مصر، 1974م.

27- حسن عباس، فضل: القصص القرآنی ایحائه ونفحاته ، ط 2، الاردن، دارالفرقان، للطباعۀ والنشر والتوزیع ، 1992 م.

28- الحطیئۀ : دیوان الحطیئۀ، شرح ابی سعید السکری، دارصادر بیروت ، لات.

29- خفنی، عبدالحلیم : اسلوب المحاورۀ فی القرآن الکریم، مطبعۀ السنۀ المحمدیۀ ، 1977م.

30- الحکیم، توفیق: سلیمان الحکیم(مسرحیه)، دارمصر للطباعه، نشر مکتبه مصر، 1988م.

33- خلف الله، محمد احمد: الفن القصصی فی القرآن الکریم، المطبعه الفنیه الحدیثه، 1972م.
37- رشدی حسن، محمد: اثر المقامۀ فی نشأۀ القصۀ المصریۀالحدیثۀ، الهئیۀ المصریۀ العامۀ للکتاب، 1974 م.
38- رشدی، رشاد: فن القصۀ القصیرۀ ، ط 5، المکتب المصری الحدیث، لات.

39- رضوان، فتحی: القصۀ القرآنیۀ ، سلسلۀ کتاب الهلال، 1978 م.

41- الزیات، احمد حسن: تاریخ الادب العربی، ط 11، مطبعه الرساله، لات.
42- سید قطب: التصویر الفنی فی القرآن، ط 11، دارالشروق ، 1989 م .

43- ..................:فی ظلال القرآن ، ط 13، بیروت، دارالشروق، 1987 م.

44-.................: النقد الادبی اصوله ومناهجه ، ط4 ، دارالشروق، 1981 م.

45-الشعراوی ، محمد متولی: معجزۀ القرآن ، مکتبۀ الثراث الاسلامی ، 1988 م، ج 2.

47- الطاهر، احمد مکی: القصۀ القصیرۀ دراسۀ ومختارات، ط 1، دارالمعارف ، 1977 م.
48- طنطاوی، محمد السید: القصۀ فی القرآن الکریم ، دارالمعارف ، 1993 م.

52- عبدربه، السید عبدالحافظ: بحوث فی قصص القرآن، ط 1، بیروت، دارالکتاب اللبنانی ، 1972م.
54-غنیمی هلال، محمد: الادب المقارن ، ط 3، دارنهضۀ مصر،لات.
57- فضل الله ، محمد حسین : الحوارفی القرآن ، ط 5، بیروت، دارالمعارف للمطبوعات، 1987م.
61- محمد عمارۀ،محمود: اصول الدعوۀ الاسلامیۀ من خلال القصۀ القرآنیۀ، منبرالاسلامی، لات،ج 1.
64- محمود، علی عبدالحلیم: القصۀ العربیۀ فی العصر الجاهلی ، ط 2 ، دارالمعارف، 1979م.
66- مندور ،محمد: مسرح توفیق الحکیم، ط 3 ، دارنهضۀ مصر للطبع والنشر ، بلاتا .
67-موسی سالم، احمد: قصص القرآن فی مواجهۀ ادب الروایۀ والمسرح، بیروت، دارالجلیل 1978م.

68- النجار، عبدالوهاب: قصص الانبیاء، مطبعۀ المختار الاسلامی، 1985م.

69- وادی، طه : دراسات فی نقدالروایۀ ، الهیئۀ المصریۀ العامۀ للکتاب، 1989 م.

70- یوسف نجم، محمد: فن القصۀ ، ط 6، بیروت، دارالثقافۀ ، 1974 م.

داستان های قرآنی - السرد در قرآن - داستان پردازی قرآن - داستان پردازی در داستان های قرآنی - داستان های قرآن گفتمان - سکوت - السرد القرآن - القصة القرآنیة - داستان های قرآنی - داستان های قرآن - داستان پردازی قرآن - قصه های قرانی




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: داستان قرآنی ، داستان پردازی قرآن ، قصه های قرآن ، السرد القرآنی ، داستان پردازی قرآنی ، گفتمان داستان قرآن ، قرآن گفتمان داستان ،
آخرین ویرایش: یکشنبه 8 دی 1398 04:12 ب.ظ

بررسی تطبیقی اسلوب‌های بیان قصص قرآن در تفاسیر المنار و نمونه

سه شنبه 19 مرداد 1395 05:30 ب.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: علوم قرآنی ادبی ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ،

 

بررسی تطبیقی اسلوب‌های بیان قصص قرآن در تفاسیر المنار و نمونه

محمد مولوی  ؛ معصومه خلیلی


برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

قرآن کریم به عنوان کامل‌ترین کتاب آسمانی، برای هدایت انسان‌ها از فنون گوناگونی استفاده کرده است. از جملة این فنون، بهره‌گیری از اسلوب داستان است که در مواضع و مناسبت‌های گوناگون مطرح می‌کند. هدف قرآن در بیان این داستان‌ها، بیان داستان تخیّلی نیست، بلکه سرگذشت پیشینیان را آیینه‌ای برای عبرت آیندگان قرار داده است و سراسر آن حقّ است. مفسّران قرآن، به‌ویژه در دوران معاصر، به این بُعد از قرآن توجّه خاصّی نموده‌اند‌ تا جایی که از آن، با اعجاز غیبی یا اعجاز قصصی یاد می‌کنند. از جملة این مفسّران رشیدرضا در تفسیر المنار و آیت‌الله مکارم شیرازی در تفسیر نمونه است که عبارتِ «اعجاز قِصَصی قرآن» در بسیاری از مجلّدات آنها به صورت گسترده‌ای به چشم می‌خورد. بررسی این تفاسیر نشان می‌دهد که دیدگاه تمثیلی و تخیّلی مفسّران المنار نسبت به برخی از قصص قرآن باعث گردیده تا نظرات خاصّی را مطابق عقل‌گرایی افراطی و سلفی خودشان به قصص تحمیل کنند. در مقابل، تفسیر نمونه با دیدگاهی معتدلانه، بی‌تأثیر از عقاید مذهبی خاص و با دلیل و برهان، واقعی بودن همة قصص را اثبات نموده است و تمثیلی دانستن آنها را با صراحت رد کرده‌اند. ایشان هدف عبرت‌آموزی و تربیتی از قصص قرآن را برخلاف تمثیل بودن آنها دانسته است.

کلیدواژگان: قصص قرآن؛ رشیدرضا؛ مکارم شیرازی؛ تفسیر المنار؛ تفسیر نمونه




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: داستان قرآنی ، تفسیر ادبی قرآن ، قصص قرآن ، تفسیر المنار ، سبک شناسی ، تفسیر نمونه ، سبک شناسی داستان قرآنی ،
آخرین ویرایش: سه شنبه 19 مرداد 1395 05:35 ب.ظ



پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس

آمارگیر وبلاگ

ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو