احمد حیدری

موتیف استدعاء الشخصیات التراثیة فی شعر یـحیى السماوی

دوشنبه 10 اسفند 1394 08:29 ب.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: موتیف ، یحیی سماوی ،


موتیف استدعاء الشخصیات التراثیة فی شعر یـحیى السماوی

نویسندگان

رسول بلاوی  1 ؛ علی خضری1 ؛ مرضیة آباد2

1أستاذ مساعد بـجامعة خلیج فارس فی بوشهر

2أستاذة مشارکة بـجامعة فردوسی فی مشهد

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

یعد الـموتیف فی الشعر من الظواهر التی تستخدم لفهم النص الأدبی؛ ولا یقوم فقط على مجرد التکرار فی السیاق الشعری، بل ما یترکه هذا التکرار من أثر انفعالی فی نفس الـمتلقی. وقد حاول الشاعر العراقی یـحیى السماوی أن یجعل من الـموتیف أداة جمالیة تخدم الـموضوع الشعری، وتؤدی وظیفة جمالیة تساعد على إثراء‌ الدلالات، و تکشف عن الإلـحاح أو التأکید الذی یسعى إلیه. و من أهم موتیفاته التی تحمل دلالات وثیقة الصلة بحیاته و نفسیته "استدعاء الشخصیات التراثیة"، فقد وردت هذه الـموتیفات فی شعره بکثافة و قد انزاحت عن معناها الـحقیقی لتحمل دلالات و رؤیً جدیدة. هذه الدراسة التی اعتمدنا فی خطتها علی الـمنهج الوصفی – التحلیلی، ترصد استدعاء الشاعر للشخصیات التراثیة ودلالاتها فی تجربة الشاعر؛ فقد وجد الشاعر طاقات غنیة فی استدعائه لهذه الشخصیات التراثیة فاتخذها أداة للإفصاح عن مشاعره، أو تجسید أفکاره؛استطاع الشاعر أن یوظّف هذه الشخصیات إما لتحفیز الهمم وإما للصبر والنضال، وإما لبیان الوضع الهش والـموقف الهزیل للأمة العربیة والإسلامیة، وإما لبیان التمرد والرفض وعدم الـخنوع.

کلیدواژگان: الشعر العراقی الـحدیث؛ الـموتیف؛ یـحیى السماوی؛ التراث؛ استدعاء الشخصیات.

1- الـمقدمة:   

لقد حظی البحث عن الـموتیف باهتمام واسع فی النقد الأدبی الأوروبی باعتباره عنصراً فعالاً فی النقد وتحلیل النصوص الأدبیة. أصل کلمة "الـموتیف" فرنسیة، تعنی فی اللغة الـحرکة، الإثارة، الإلـحاح و الدافع.

تستخدم مفردة  "الـموتیف" فی فنون و علوم مختلفة، منها: الرسم،‌ والنحت، والهندسة الـمعماریة، والـموسیقى، والـحیاکة، والـخیاطة، والتصویر والأدب. فعلی سبیل الـمثال، الـموتیف فی فن التصویر یعنی العنصر الـمکرّر الذی یلعب دورا أساسیا فی الفلم لفهمه. فالتکرار هنا قد یکون حوارا، أو نبرات موسیقیة، أو سلوک الشخصیات، أو نورا، أو صوتا، أو مکان آلة التصویر،.... (اسلامی، 1386هـ ش: 75).

والـموتیف فی الأدب یعنی الفکرة الرئیسة أو الـموضوع الذی یتکرّر فی العمل الأدبی، أو الـمفردة الـمتکررة، أو الـحافز والباعث (طه، 2004م: 208). ولا یخفی أن التکرار هو السمة الغالبة على الـموتیف فی الأعمال الفنیة والأدبیة.

تُعرّف کلمة «موتیف» بشکل عام بأنها الـجزء الـمتکرر والـمستمر الـحامل لمعنى أو قیمة ثقافیة، والذی یدخل فی  تکوین الشکل (البنیة .. إلـخ) أو الـمحتوى لمختلف أنواع الإنتاج الثقافی (الشامی،2007م: 29).

1-1- أهمیة الـموتیف:

لا یـخفى أنّ تکرار فکرة أو صورة أو رمزٍ ما لتکوین الـموتیف، یعنی أهمیة تلک الفکرة  والصورة  والرمز عند الشاعر، حیث تضجّ وتُرغی فی رأسه حتى تملأ علیه نفسه، وبتعبیر آخر فالـموتیف دلالة نفسیة، تشیر إلى انهماک الشاعر فی بُعد معین أو استغراقه فی فکرة ما «تبدأ له من تراث إنسانی و روحی، وکأنک تحس بها قد أغلقت دونه کل طریق، فحیثما اتجه یمثلها هناک، فإذا هو أغلق نفسه دون الأشیاء، إصطدم بها کذلک فی أعماق نفسه» ( اسماعیل، 1972م: 166). ثم یروح یقول بـها و یـمدّها بشرایین جدیدة، تعطیها القوة و الـحیویة و الألق، و تحقق لها حضورها و فاعلیتها.

الـموتیف یساعدنا فی تفهم أسلوب الشاعر، مثلما یشیر إلی القضایا / الأفکار التی کانت تتفاعل فی ذهنه؛ وإذا وجد عند شاعر من الشعراء فإنما هو یوضح تلک العلاقة الـحمیمة والتلاحم الکبیر بین هذه الصور والـمعانی وبین الواقع النفسی للشاعر و لتوجهاته و آرائه. کما أن الشاعر یستخدم الـموتیف لیضخّ من خلاله ما یتراکم فی داخله وما یعتمل فی صدره، و لیفرّغ الشحنات التی تتصادم و تقدح بین أضلاعه کعملیة تنفیس و تخلیص.

الـموتیف لا یقوم فقط على مجرد تکرار اللفظة فی السیاق الشعری، وإنـما یقوم علی

ما تـترکه هذه اللفظة من أثر انفعالـی فـی نفس الـمتلقی، وبذلک فإنه یعکس جانباً

من الـموقف النفسی والانفعالی، ومثل هذا الـجانب لا یـمکن فهمه إلا من خلال دراسة الـموتیف داخل النص الشعری الذی ورد فیه، فکل موتیف یـحمل فی ثنایاه دلالات نفسیة وانفعالیة مختلفة تفرضها طبیعة السیاق الشعری، ولولا ذلک لکان تکراراً لجملة من الأشیاء التی لا تؤدی إلى معنى أو وظیفة فی البناء الشعری، فالـموتیف إحدى الأدوات الـجمالیة التی تساعد الشاعر على تشکیل موقفه وتصویره فی إثراء‌ الدلالات و البناء الشعری.

1-2- دلالات الـموتیف:

الـموتیف یعتبر من أهم الـمکونات لدراسة الأفکار و الأغراص فی النقد الأدبی وتـحلیل النصوص، ویـمکن لنا أن نحدّد مفهومه کما یلی:

أولاً: کل عنصر مکرّر حسّاس فی النص، وهذا العنصر الـمکرّر قد یکون شیئاً، أو حدثاً، أو صوتاً، أو صورة، أو لونا، أو مکاناً، أو زماناً، أو فضاء، أو مشهدا، أو حالة نفسیة (کالـحزن، والفرح، والـجنون، والـخوف، ...) أو غیر ذلک، فالعامل الذی یـجعل هذه العناصر موتیفاً هو التکرار، فمثلا: اللون بذاته لا یعتبر موتیفاً، ولکن عندما یتکرّر یلفت انتباه الـمتلقّی، فیبقی یبحث عن سر هذا التکرار محاولاً الکشف عمّا وراء النص.

ثانیاً: الأفکار، والأغراض والـموضوعات الـمکرّرة فی أعمال شخصٍ ما أو جیل أو فترة زمنیة مـحددة.

هذان الـمفهومان (أی العنصر والـموضوع) یشترکان فی قضیة التکرار، ویـختلفان فی بُعدی اللفظ والـمعنی. فالـموتیف فی الـمفهوم الأول یهتمّ باللفظ - ولو أنه یکون فی خدمة الـمعنی والـموضوع- وفی الـمفهوم الثانی هو تکرار الفکرة/ الـمعنى/ الـموضوع.

وقد تکون للموتیف وظیفة رمزیة، فالـمفردات/ الـموتیفات عندما تتکرّر فی أعمال الشاعر تحمل دلالات و إیـحاءات رمزیة.. وبعبارةٍ أخری تکرار العنصر الفعّال فی النص لکی یصبح موتیفاً یضفی علیه إیـحاءات ودلالات جدیدة تؤهّله لیکون رمزاً، کموتیف/ رمزیة شخصیة الإمام الـحسین (ع) فی الشعر الـمعاصر.

1-3-خلفیة البحث:

أوّل دراسة ظهرت فی الأوساط الثقافیة الغربیة حول الـموتیف، هی الدراسة التی أعدّها "استیت تامسون" أواخر الستینات من القرن العشرین تحت عنوان "معجم موضوعات الأدب العالـمی". والدراسة الثانیة فی هذا الـمجال هی دراسة " الیزابت فرنزیل" الآلـمانیة، التی أثرت الـمکتبة العالـمیة بکتابین هما: «مضامین الأدب العالـمی» و «موتیف الأدب العالـمی»، و قد اهتدی بهما الکثیر من الباحثین (تقوی، 1388ش: 8 و9).

أما الدراسات التی نالت قصب السبق فی تجربة السماوی نخصّ منها بالذکر کتاب حسین سرمک حسن، الـموسوم بـ"إشکالیة الـحداثة فی الشعر السیاسی/یحیى السماوی أنموذجاً"، و کتاب محمد جاهین بدوی الـموسوم بـ"العشق و الاغتراب فی شعر یحیى السماوی"، وکتاب فاطمة القرنی الـموسوم بـ"الشعر العراقی فی الـمنفی/السماوی نموذجاً"، و کتابی عصام شرتح الـموسومین بـ" آفاق الشعریة/دراسة فی شعر یحیى السماوی" و" موحیات الـخطاب الشعری/دراسة فی شعر یحیى السماوی". وکل هذه الدراسات والبحوث الـمقدّمة لم یتطرّق أصحابها إلی موضوع الـموتیف فی شعر السماوی.

وإنّنا فی هذا الـمقال سوف نعالـج موضوع موتیف "استدعاء الشخصیات التراثیة" فی شعر الشاعر العراقی یحیى السماوی. وسوف نحاول أن نجیب فی هذه الدراسة على الأسئلة التالیة: ما هو الـموتیف و دلالاته النقدیة فی الشعر؟ کیف یستدعی السماوی الشخصیات التراثیة باعتبارها موتیفات تتکرّر فی شعره؟ و ما هو أثر هذه الـموتیفات على مـخیلة الـمتلقی؟ وما هى الدلالات التی تحملها هذه الـموتیفات فی شعر.

منابع استفاده شده در مقاله:

ابن منظور الـمصری، أبو الفضل جمال الدین، لسان العرب، بیروت، دار صادر، الطبعة الأولى، 1410هـ.

اسلامی، مجید، مفاهیم نقد فیلم، تهران، نشر نی، 1386هـ ش.

اسماعیل، عزالدین، الشعر العربی الـمعاصر / قضایاه و ظواهره الفنیة و الـمعنویة، بیروت، دار الثقافة، ط2، 1972م.

بدوی، محمد جاهین، العشق والاغتراب فی شعر یحیى السماوی (قلیلک لا کثیرهنّ نموذجاً)، دمشق، دار الینابیع، ط1،2010.

تقوی، محمد، الهام دهقان، « موتیف چیست و چگونه شکل مى­گیرد»، طهران، مجلة نقد أدبی، جامعة  تربیت مدرس، العدد 8، صص 27 – 7، 1388هـ ش.

حداد، علی ،أثر التراث فی الشعر العراقی الـحدیث، بغداد، دار الشؤون الثقافیة العامة (آفاق عربیة)، ط1، 1986م.

خفاجی عبد الـجواد، «قراءة فی قصیدة یحیى السماوی؛ یا صابراً عقدین إلا بضعة» ضمن کتاب، "تجلیات الـحنین فی تکریم الشاعر یحیى السماوی" لـماجد الغرباوی، ج/2، 2010م.

زاید، على عشری، استدعاء الشخصیات التراثیة فی الشعر العربی الـمعاصر، القاهرة، دار الفکر العربی، 1997م.

السماوی، یحیى، هذه خیمتی.. فأین الوطن؟، ملبورن، استرالیا، مطبوعات، ط1، 1997م.

ــــــ ، نقوش على جذع نخلة، استرالیا، منشورات مجلة کلمات – سیدنی، 2005م.

ــــــ ، البکاء على کتف الوطن، دمشق، التکوین، 2008م.

ــــــ ، لـماذا تأخرت دهراً، دمشق، دار الینابیع، 2010م.

الشامی، حسن، «مفاهیم أساسیة فی دراسة الـموروث الشعبی الشفهی»، الریاض، مـجلة الـخطاب الثقافی– دراسات، جامعة الـملک سعود، العدد الثانی،صص59-6، 2007م.

شرتح، عصام، آفاق الشعریة / دراسة فی شعر یحیى السماوی، سوریه، دار الینابیع، ط1، 2011م.

الصوری، محمد علی، أبوذر الغفاری الاشتراکی الـمطارد، بیروت، الـمؤسسة العربیة للدراسات و النشر، ط1، 1979م.

طه، الـمتوکل، حدائق ابراهیم، بیروت، الـموسسة العربیة للدراسات و النشر، ط1، 2004م.

عباس، إحسان، إتجاهات الشعر العربی، الکویت، الـمجلس الوطنی للثقافة والفنون والآداب، ط1، 1978م.

القرنی، فاطمة، الشعر العراقی فی الـمنفى (السماوی نموذجاً)، الریاض، موسسة الیمامة الصحیفة، ط1، 2008.

الکرکی، خالد، الرموز التراثیة العربیة فی الشعر العربی الـحدیث، بیروت، دار الـجیل، و عمان، مکتبة الرائد العلمیة، ط1، 1989م.

مفتاح، محمد، تحلیل الـخطاب الشعری (استراتیجیة التناص)، الـمرکز الثقافی العربی الـمغرب، ط2، 1986م.

الإنترنت:

فائزی، فاطمه ، «التراث الدینی .. مفهومه ووظیفته فی الشعر العربی الـمعاصر»، موقع الـمثقف، العدد 1766، على الرابط التالی، 2011م:

http://www.almothaqaf.com/index.php?option=com_content&view=article&id=48998:2011-05-23-11-47-09&catid=34:2009-05-21-01-45-56 & Itemid=53




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: الشعر العراقی المعاصر ، الموتیف الشعر ، یحیی السماوی ، التراث الشعر ، استدعاء الشخصیات ، موتیف شعر عربی ، فراخوان شخصیت ها شعر عربی ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 10 اسفند 1394 08:33 ب.ظ

موتیف «الموت والحیاة» فی شعر أدیب کمال الدین

دوشنبه 26 بهمن 1394 05:31 ب.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: مقالات نقد ادبی ، موتیف ، أدیب کمال الدین ،

موتیف «الموت والحیاة» فی شعر أدیب کمال الدین

نعیم عموری

أستاذ مساعد، قسم اللغة العربیة وآدابها بجامعة شهید چمران، أهواز

برای دانلود مقاله کلیک کن

الملخّص

دَرَسَ الأقدمون من النقّاد والبلاغیین العرب قضیة التکرار فی اللغة العربیة وهی تُعتبر من الجذور الأساسیة لظاهرة الموتیف والتی تعنی فی الأدب الفکرة الرئیسة أو الموضوع الذی یتکرر، ونلاحظ هذه الظاهرة موجودة عند شاعرنا أدیب کمال الدین؛ الشاعر العراقی المهجری المعاصر الذی یقطن أسترالیا حالیاً ومازل یترجم عواطفه وأحاسیسه بلغته الشعریة، وقد عُرف بالحروفـی؛ لأنّه رکز على الحرف وأوغل فی ترکیزه. فی هذا البحث دُرسَ موتیف الموت والحریة فی شعر أدیب کمال الدین من جهتی تکرار اللفظة أو تکرار مفهوم اللفظة؛ حیث یُعبّر الشاعر عن الاضطهاد بالموت والموت بالاضطهاد، وهکذا یُعبّر عن الحریة بالحیاة ویعکس المفهوم أیضاً ویتمُّ ذلک بدقة وحُسن اختیار. فنلاحظ کمال الدین یوسّع من فکرته ویتجه إلى التناص وخاصّة التناص القرآنی تارة ثمّ إلى توظیف التراث وخاصّة توظیف الشخصیات الدینیة تارة أخرى، وکلّ ذلک لترسیخ فکرة الموتیف التی بنى علیها تجربته الشعریة. منهج البحث توصیفی- تحلیلی مبیّناً فیه علل اتجاه الشاعر نحو هذا الموتیف أو ذاک، وسنلاحظ أنّه اتخذ الموتیف ملاذاً آمناً یلجأ إلیه. ومن ضمن النتائج یمکن الإشارة إلى تفاؤله بالحیاة، أی بذکر موتیف الحیاة فی أشعاره ومع وجود الموت الحیقیقی والاضطهاد المخیم على العراق، لکن شاعرنا یرنو إلى نور الحیاة والأمل، وهکذا استخدامه للتراث الإنسانی والتناص القرآنی بُغیة الحصول على تجارب راقیة فی الحیاة.  

کلیدواژگان: الشعر العراقی المعاصر؛ أدیب کمال الدین؛ الموتیف؛ الموت؛ الحیاة




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: أدیب کمال الدین ، الموتیف الشعر ، موتیف الموت ، الشاعر أدیب کمال الدین ، الشعر العراقی المعاصر ، مواقف الألف ، دانلود أدیب کمال الدین ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 26 بهمن 1394 05:34 ب.ظ

موتیف استدعاء الشخصیات التراثیة فی شعر یـحیى السماوی - موتیف فراخوان شخصیت های گذشته در شعر یحیی سماوی

یکشنبه 25 بهمن 1394 12:46 ب.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: مقالات نقد ادبی ، موتیف ،

موتیف استدعاء الشخصیات التراثیة فی شعر یـحیى السماوی

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

یعد الـموتیف فی الشعر من الظواهر التی تستخدم لفهم النص الأدبی؛ ولا یقوم فقط على مجرد التکرار فی السیاق الشعری، بل ما یترکه هذا التکرار من أثر انفعالی فی نفس الـمتلقی. وقد حاول الشاعر العراقی یـحیى السماوی أن یجعل من الـموتیف أداة جمالیة تخدم الـموضوع الشعری، وتؤدی وظیفة جمالیة تساعد على إثراء‌ الدلالات، و تکشف عن الإلـحاح أو التأکید الذی یسعى إلیه. و من أهم موتیفاته التی تحمل دلالات وثیقة الصلة بحیاته و نفسیته "استدعاء الشخصیات التراثیة"، فقد وردت هذه الـموتیفات فی شعره بکثافة و قد انزاحت عن معناها الـحقیقی لتحمل دلالات و رؤیً جدیدة. هذه الدراسة التی اعتمدنا فی خطتها علی الـمنهج الوصفی – التحلیلی، ترصد استدعاء الشاعر للشخصیات التراثیة ودلالاتها فی تجربة الشاعر؛ فقد وجد الشاعر طاقات غنیة فی استدعائه لهذه الشخصیات التراثیة فاتخذها أداة للإفصاح عن مشاعره، أو تجسید أفکاره؛استطاع الشاعر أن یوظّف هذه الشخصیات إما لتحفیز الهمم وإما للصبر والنضال، وإما لبیان الوضع الهش والـموقف الهزیل للأمة العربیة والإسلامیة، وإما لبیان التمرد والرفض وعدم الـخنوع.

کلیدواژگان: الشعر العراقی الـحدیث؛ الـموتیف؛ یـحیى السماوی؛ التراث؛ استدعاء الشخصیات.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: الشعر العراقی المعاصر ، الموتیف الشعر ، التراث الشعر ، استدعاء الشخصیات ، موتیف شعر عربی معاصر ، یحیی سماوی ، الشخصیات التراثیة ،
آخرین ویرایش: یکشنبه 25 بهمن 1394 12:50 ب.ظ

موتیف چیست و چگونه شکل می گیرد؟ - ما هو الموتیف؟؟

شنبه 12 دی 1394 02:00 ق.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: موتیف ،

عنوان مقاله:  موتیف چیست و چگونه شکل می گیرد؟

نویسندگان:  تقوی محمد*, دهقان الهام

* دانشگاه فردوسی مشهد

برای دانلود فایل مقاله کلیک کنید

چکیده:

موتیف یكی از اصطلاحات رایج در هنر و ادب و همچنین علم و فن است. بحث از موتیف در نقد و تحلیل جنبه های ساختاری و محتوایی آثار ادبی فواید و كارایی های بسیاری دارد. از این رو، آگاهی از جنبه های معنایی و تعریف های موتیف برای پرداختن به آثار و تحلیل آن ها ضروری است. با توجه به این ضرورت، در این مقاله سعی شده است علاوه بر معانی و تعریف های چندگانه موتیف، اصطلاحات نزدیک به آن نیز مورد بحث قرار گیرد و نسبت و دایره کاربرد آن ها روشن شود.

موتیف در نقاشی، هنرهای تجسمی و نمایشی و ادبیات به کار می رود و مهم ترین ویژگی آن در این هنرها، خصلت تکرار شوندگی و برانگیزندگی آن است. در ادبیات نیز کم و بیش همین ویژگی ها در اجزا و عناصر ادبی، گوناگونی موتیف را شکل می دهند. با توجه به تنوع عناصری که می توانند کارکرد موتیف را داشته باشند (شامل موقعیت، واقعه، عقیده، تصویر، شخصیت نوعی، ویژگی بارز یک شخصیت، مضمون مکرر و...) این اصطلاح با اصطلاحات دیگری ارتباط پیدا می کند که عبارت اند از: درون مایه، تپس، لایت موتیف و کهن الگو. در این مقاله پس از ارایه تعریف ها و نسبت های این اصطلاحات، به نحوه شکل گیری و کاربرد و کارکرد موتیف در آثار ادبی پرداخته شده است.

كلید واژه: موتیف، تپس، درون مایه، کهن الگو، شگرد ادبی، ناخودآگاه




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: الموتیف ، موتیف تکرار ، مقالات کهن الگو ، ضمیرناخودآگاه شعر ، چیستی موتیف ، موتیف چیست ، مقالات موتیف ،
آخرین ویرایش: شنبه 12 دی 1394 02:04 ق.ظ

موتیف و گونه ها و کارکردهای آن در داستان های صادق هدایت

جمعه 11 دی 1394 10:33 ب.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: موتیف ،

موتیف و گونه ها و کارکردهای آن در داستان های صادق هدایت

نویسندگان:  دهقان الهام*, تقوی محمد

برای دانلود فایل مقاله کلیک کنید

چکیده:

در آثار داستانی، بررسی موتیف و نشان دادن ارتباط آن با سایر عناصر داستان به تجزیه و تحلیل دقیق تر و درک بهتر اجزای داستان، به ویژه پیام های ضمنی آن کمک می کند. صادق هدایت از نویسندگانی است که گاه آگاهانه و گاه ناخودآگاه، در داستان هایش عناصری به کار برده است که در دایره موتیف قرار می گیرند. موسیقی، نقاشی، تیرگی، سرما و سایه از عناصر تکرارشونده، و عرب ستیزی، غلبه و قدرت سرنوشت، بی اختیاری آدمی و انزواطلبی از درون مایه های تکرارشونده در داستان های هدایت، و همه این موارد در شمار موتیف های داستان های او هستند. این عناصر و مفاهیم در داستان های هدایت به نحوی معنا دار تکرار شده اند و در این تکرار گاه قصد هنری نویسنده و گاه دغدغه های فکری و عاطفی او در کار بوده است. موتیف های مفهومی (درون مایه ای)، دورنمایی از جهان بینی هدایت و دیدگاه خاص او به زندگی و انسان و همچنین ویژگی های شخصیتی و حساسیت های او را برای خواننده آشکار می کند. علاوه بر بررسی موتیف های غالب در داستان ها، در این مقاله نشان داده شده است که انواع موتیف ها مانند رنگ ها و ابزار و اشیای خاص یا بعضی رفتارها و حرکت های قهرمانان که در داستان مستقلی تکرار شده اند، کارکردهای مهمی در داستان دارند و در انسجام اثر و تقویت پیرنگ و نیز شخصیت پردازی و فضاسازی های داستان موثر بوده اند.

كلید واژه: موتیف، داستان نویسی، صادق هدایت، نقد ادبی.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: موتیف ، داستان نویسی عربی ، صادق هدایت ، نقد ادبی تطبیقی ، الموتیف داستان ، شخصیت پردازی داستان ، جهان بینی ادبی ،
آخرین ویرایش: جمعه 11 دی 1394 10:41 ب.ظ

موتیف النهر و البحر فی شعر یحیی السماوی - الموتیف رسول بلاوی - موتیف در ادبیات عرب - موتیف در شعر عربی

سه شنبه 5 آبان 1394 09:09 ب.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: موتیف ،


موتیف النهر و البحر فی شعر یحیی السماوی

اصل المقالة (238 K)


الملخص

لقد حظی البحث عن الموتیف باهتمام واسع فی النقد الأدبی الأوربی باعتباره عنصراً فعالاً فی النقد و تحلیل النصوص الأدبیة. أصل کلمة "الموتیف" فرنسویة، و تعنی فی الأدب الفکرة الرئیسیة أو الموضوع الذی یتکرر فی النتاج الأدبی أو المفردة المکرّرة و الموتیفات فی شعر الشاعر تحمل دلالات و إیحاءات رمزیة وثیقة الصلة بنفسیة الشاعر و توجهاته و آرائه. 
   وقد ظهرت الموتیفات فی شعر الشاعر العراقی المقیم باسترالیا یحیى السماوی ضمن أشکال و محاور مختلفة منها المضامین و المفردات و الرموز و من أهم موتیفاته الرمزیه التی تحمل دلالات وثیقة الصلة بحیاته و نفسیته "النهر" و "البحر" و ما یتعلّق بهما کاستدعاء أسطورة "السندباد"، فقد وردت هاتان المفردتان فی شعره بکثافة، و قد انزاحت عن معناها الحقیقی لتحمل دلالات و رؤى جدیدة، و أحیاناً تصبح رموزاً فی منجزه الشعری تدل على حالاته الاغترابیة و استلاب الوطن. فللنهر تداعیات و تجلیات کثیرة فی لغة السماوی التصویریة، فهو رمز الحیاة و الخصب، و رمز الوطن الحبیب؛ و قد یدلّ على استلاب الوطن و افتقاده. و قد وظّف السماوی البحر لإبراز الأبعاد السیاسیة للقضیة العراقیة. فالبحر رمز للخوف و الغموض و الرحلة فی طریق الحیاة، و إرتیاد المجهول. 
    هذه الدراسة التی اعتمدت فی خطتها  على  المنهج الوصفی – التحلیلی، ترصد هذه المفردات و دلالاتها فی تجربة الشاعر.

کلمات کلیدی : موتیف - الموتیف فی الشعر العربی - الشعر العربی معاصر - موتیف البحر - یحیی سماوی - موتیف در ادبیات - الموتیف فی الأدب - مرضیه آباد - رسول بلاوی - دانشگاه خلیج فارس زبان وادبیات عربی احمد حیدری



دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: سه شنبه 5 آبان 1394 09:14 ب.ظ



تعداد کل صفحات : 2 1 2
پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس

آمارگیر وبلاگ