احمد حیدری

المفارقة القرآنیة دراسة فی بنیة الدلالة

دوشنبه 1 شهریور 1395 12:31 ق.ظ

نویسنده : حیدری (کاربر دوم)
ارسال شده در: گفتمان ( الخطاب ) ، کتاب های قرآنی ،

المفارقة القرآنیة

دراسة فی بنیة الدلالة

محمد العبد


برای دانلود کتاب کلیک کنید


تعد المفارقة عاملا من عوامل التطور الدلالی للغة، من حیث إن اللفظ یکتسب معها معنی جدیدا، هو من معناه القدیم بمنزلة النقیض، وذلک حین یکون الخطاب للتهکم و نحوه.

تحتاج المفارقة فی صناعتها الی مهارة لغویة خاصة، کما تحتاج الی إحکام بالغ الدقة، للعلاقة بین الشکل و الوظیفة، أو بعبارة اخری بین المقال والمقام.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: النقیض ، تحلیل الخطاب ، پارادوکس ، آشنایی زدایی ، انزیاح ، المفارقة القرآنیة ، المفارقة pdf ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 1 شهریور 1395 05:50 ب.ظ

گفتمان و تصویر«دیگری» در سفرنامه‌ی ناصرخسرو

سه شنبه 3 فروردین 1395 07:45 ب.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: گفتمان ( الخطاب ) ، تصویرشناسی ( مقالات تصویر شناسی ) ، تصویرشناسی ( علم الصورة ) ، الأدب المقارن - ادبیات تطبیقی ، سفرنامه (أدب الرحلة) ،

       گفتمان و تصویر«دیگری» در سفرنامه‌ی ناصرخسرو

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

معصومه محمودی

دانشگاه علوم پزشکی مازندران

برای دانلود فایل مقاله کلیک کن

چکیده

روش گفتمان انتقادی از جمله رهیافت‌هایی است که پس از انقلاب پساساخت‌گرایی، به حوزه‌های نقد معاصر راه یافته است. این شیوه در پی بررسی ساز و کارهای قدرتی است که نه‌تنها بر ارتباط اجتماعی بلکه بر شیوه‌ی اندیشیدن نیز تأثیر می‌گذارد. نگارنده در این مقاله‌ کوشیده ‌است‌ با بررسی سفرنامه‌ی ناصرخسرو نشان دهد که چگونه، علاوه بر نگاه فردی، ایدئولوژی حاکم بر جامعه‌ی روزگار ناصر خسرو نیز در نگرش او نسبت به جوامع دیگر و ارزش‌گذاری بر آن‌ها مؤثر بوده است. روحیه‌ی علمی، نگاه دقیق و علاقه به تفسیر و تأویل در کنار گرایش‌های دینی و اجتماعی، سفرنامه‌ای را پدید آورده که علاوه بر توصیف جزییات بناها، وضعیت جغرافیایی و اقتصادی شهرها و روستاها، تصویری از شرایط سیاسی- تاریخی آن روزگار نیز فراپیش خواننده می‌نهد. اساس کار در این پژوهش، مبتنی بر نظریه و روش فرکلاف است و در ضمن بررسی اثر در سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین، از نظریات دریدا و‌هال در باب «دیگری» نیز استفاده شده است.

کلیدواژگان: گفتمان؛ سفرنامه؛ ناصرخسرو؛ فرکلاف؛ دیگری




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: گفتمان فرکلاف ، الخطاب فركلاف ، صورة الآخر ، تصویر دیگری ، سفرنامه ناصرخسرو ، تصویر دیگری سفرنامه ، سفرنامه ادبیات تطبیقی ،
آخرین ویرایش: سه شنبه 3 فروردین 1395 07:49 ب.ظ

الانزیاح الشعری فی الخطاب الثوری لشعر فاروق جویدة

سه شنبه 11 اسفند 1394 04:48 ب.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: هنجارشکنی - آشنایی زدایی - الانزیاح ، گفتمان ( الخطاب ) ،

الانزیاح الشعری فی الخطاب الثوری لشعر فاروق جویدة

برای دانلود مقاله کلیک کنید

الملخص

لایتمیز الشعر السیاسی الثوری بمضامینه السیاسیة فحسب، بل بنسجه الفنی الذی یجعل الکلمة الشعریة علیا، لأن المعانی السیاسیة مطروحة فی الشارع العام یعرفها الجمیع، فالأداء اللغوی الجمیل هو الفاصل الذی یرفع الشعر دون الآخر. فالاستنتاج الخاطئ من الاعتقاد السائد بکون الشعر السیاسی قریباً من لغة الشعب الیومیة لیؤثر فی الشارع العام أدی فی أحایین کثیرة، إلی إنشاد قصائد سیاسیة مبتذلة و آنیة دون الاستمتاع بجوهر الشعر الفنی الذی یکمن فی الخروج عن المألوف أو ما یسمی الیوم بـ«الانزیاح الشعری». هذا العرض الفنی الرفیع هو ما استمتع به الشاعر المصری الملتزم «فاروق جویدة» فی شعره السیاسی الثوری للوصول إلی قلوب مخاطبیه. فکیف وظف الانزیاح فی خطابه الثوری لشعره؟ نستنتج مما بحثنا أن ظاهرة الانزیاح تظهر فی شعر جویده الثوری فی سبعة مستویات: الدلالیة و الزمنیة و الترکیبیة و الکتابیة و اللغویة و الأسلوبیة و اللهجیة فیقع القسم الرئیس منها فی المستوی الدلالی و أنه لم‌یهتم بالمستوی الصوتی، و استطاع فی کل ذلک أن یحسن استخدامها فی استجلاب اهتمام الشعب بالمنظورات السیاسیة و الاحتجاجیة و الثوریة.

الكلمات الرئیسیة: الانزیاح؛ الثورة؛ الشعر السیاسی؛ فاروق جویدة




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: الانزیاح ، الشعر السیاسی ، فاروق جویدة ، فاروق جویده ، هنجارگریزی شعر عربی ، ساختار شکنی شعر عربی ، شعر عربی معاصر ،
آخرین ویرایش: سه شنبه 11 اسفند 1394 04:50 ب.ظ

تحلیل ادبی زبانی داستان قرآنی موسی(ع) و خضر از منظر نظام های گفتمانی

یکشنبه 9 اسفند 1394 09:12 ق.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: گفتمان ( الخطاب ) ، علوم قرآنی ادبی ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ،


تحلیل ادبی زبانی داستان قرآنی موسی(ع) و خضر از منظر نظام های گفتمانی

فریده داودی مقدم

استادیار دانشگاه شاهد

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

از رویکردهای مهم و دیرینه ی قرآن پژوهان، تأمل در زبان و چگونگی فهم و تفسیر این متن عظیم است که دارای وجوه گوناگون دینی، معرفتی و هنری می باشد. از جمله این رویکردها، رویکرد ادبی و زبان شناسی به قرآن است که افرادی چون سید قطب، مستنصر میر، نیل رابینسون، ایزوتسو، آنگلیکا نویورت طرح و آثاری در این زمینه تألیف کرده اند.

با پیشرفت تحلیل مباحث گوناگون زبان شناسی و نشانه شناسی در متون مختلف، دریافته می شود که متن قرآن کریم و از جمله قصص قرآنی در بردارنده بسیاری از شگردهای زبانی در رساندن و القای مفاهیم متعالی خویش است که از این حیث کمتر به آنها پرداخته شده است.

این پژوهش با تحلیل داستان موسی و خضر در سوره کهف، بر اساس تحلیل نشانه معناشناسی گفتمانی به توصیف و تبیین انواع نظام های گفتمانی چون رخدادی، تجویزی  و تنشی در این داستان می پردازد.  با توجه به این نکته که در این تحقیق، ما هرگز در صدد این نیستیم که ارزش قصص قرآن را به سبب دارا بودن این   نظام های گفتمانی بدانیم، بلکه با قبول تعالی همه جانبه ی این متن برآنیم که این بعد از نظام های گفتمانی را در ساختار و محتوای آن آشکار سازیم. به سخنی دیگر در صدد توصیف این نظام ها در سطح و عمق این قصه هستیم تا از این رهگذر به بیان و اثبات یکی دیگر از ابعاد ارزشمند قصه های قرآنی پرداخته شود. روش تحقیق به شیوه ی تحلیل محتوا و بر اساس نظریه های نشانه معناشناسی است که توسط افرادی چون گرمس و کورتز در سال های اخیر مطرح شده است.  

کلیدواژگان: معناشناسی؛ نظام های گفتمانی؛ گرمس؛ حکایت موسی و خضر




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: معناشناسی سوره ، نظام های گفتمانی زبان ، نظریه گرمس ، حکایت خضر موسی سبک شناسی ، سبک شناسی داستان قرآن ، نشانه معناشناختی ، الأسلوبیة قرآن ،
آخرین ویرایش: یکشنبه 9 اسفند 1394 09:15 ق.ظ

انسجام در سوره‌ تین

پنجشنبه 6 اسفند 1394 12:30 ق.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: گفتمان ( الخطاب ) ، علوم قرآنی ادبی ،

انسجام در سوره تین:

 انسجام به مناسبات معنایی ای اشاره دارد که میان عناصر یک متن وجود دارند و این عوامل شامل ارجاع، حذف، جای گزینی، ادات ربط و انسجام واژگانی است که انسجام واژگانی خود دارای زیر مجموعه ی هم معنایی، تضاد معنایی، شمول معنایی، رابطه ی جزء و کل، تکرار و هم آیی است(ر.ک: مهاجر ونبوی،1376: 63؛ یار محمدی،1383: 58). هر قدر ساختار متن منسجم تر و دارای تنوع و وحدت بیشتری باشد، متن آبستن احتمالات بیشتری خواهد بود(ر.ک: شفیعی کدکنی، 1391: 174).

در سوره ی مبارکه ی تین از چهار ارجاع ضمیری و اشاره ای سپس از ادات ربط «واو، ثمّ، الّا، فاء و بعد» استفاده شده است. عنصر جایگزینی در این سوره جایی ندارد و حذف بعضی از ادات در آیات به خوبی مشهود است مثلاً: «ابتدأ بسم الله، اقسم التین و الزیتون، لقد خلقنا حال الانسان فی احسن تقویم و فما یکذبک بعد هذه العبر» تمامی این عناصر سبب ایجاد انسجام دستوری در آیات شده است و در ذهن مخاطب احتمال واژگان دیگری را می دهد که در زمان های مختلف می تواند معانی را در برداشته باشد که شاید در عصر ما این معانی را دارا نباشد و این یکی از نکات زیبای کلام خداوند است که همه ی زمان ها را دربر می گیرد و این انسجام هم چنین به برقراری ارتباط واژگان و جملات کمک می کند. خداوند از انسجام واژگانی نیز بهره برده است و  تضاد معنایی «أحسن تقویم و اسفل السافلین» در دو بند چهار و پنج به چشم می خورد و شمول معنایی در «انسان» و «الذین امنوا» که خداوند ابتدا تمامی انسان ها را ذکر می کند و سپس زیرمجموعه ی آن ها یعنی مومنان را ذکر می کند و عنصر هم آیی در «التین و الزیتون» و همچنین در «طور سینین و البلد الامین» وجود دارد و تمامی این عناصر به سوره انسجام معنایی بخشیده و باعث برجسته سازی در متن شده است و خداوند سوره ی تین را در اوج فصاحت و بلاغت بر پیامبر(ص) نازل کرده است.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: انسجام قرآن ، الانسجام القرآن ، تحلیل گفتمان سوره ، تحلیل الخطاب القرآنی ، انسجام معنایی ، گفتمان ساختارگرا ، زبان شناسی عربی ،
آخرین ویرایش: پنجشنبه 6 اسفند 1394 12:35 ق.ظ

تحلیل گفتمان و رویکرد نقشگرا:

چهارشنبه 5 اسفند 1394 07:44 ب.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: مکاتب ادبی ( عربی ) ، گفتمان ( الخطاب ) ،

تحلیل گفتمان و رویکرد نقشگرا:

   (برگرفته از مقاله تحلیل گفتمان قرآن کریم براساس رویکرد نقشگرا نمونه مورد پژوهانه: سوره تین)

گفتمان مفهومی است میان رشته ای که در بسیاری از رشته های علوم اجتماعی چون زبان شناسی، فلسفه، نقد ادبی، علوم سیاسی، جامعه شناسی، مردم شناسی و غیره کاربرد دارد(یارمحمدی، 1383: 1) و شمول حوزه ی کاربرد گفتمان سبب دشواری درک و فهم عمیق آن شده است(درپر، 1392: 64). گفتمان قطعه ای از زبان با معناست که اجزای آن با هم در ارتباطاند و محصول ارتباط و تعامل مباشران گفتگو در بافت اجتماعی – فرهنگی است(ر.ک: یارمحمدی، 1383: 1).

زبان وسیله  ارتباط بین افراد جامعه و ابزاری برای بیان افکار و احساسات و پل ارتباطی دنیای درون انسان و جهان بیرون وی است که افراد جامعه را به هم پیوند میدهد و در نتیجه یک واحد اجتماعی پدید می آورد(ر.ک: باطنی، 1371: 9). با نگاهی به جوامع انسانی به روشنی میتوان به این حقیقت راه برد که زبان در تمامی ساحت های زندگی آدمی نفوذ کرده است به طوری که بسیاری از نهادها و مناسبات جامعه در چارچوب زبان پدید آمده اند. برداشت ما از آنچه به قلمرو واقعیت تعلق دارد در زبان مورد استفاده مان نهفته است. مفهوم و معانی ای که برای خود ساخته ایم تجارب ما را از جهان خارج ارائه می کنند و از آنجا که زبان نهادی اجتماعی است، در واقع باز نمودی اجتماعی از جهان را رمزگذاری می کند. هر جامعه فرهنگ مادی و معنوی خاص خود را داراست و در چارچوب همین فرهنگ، مفاهیم مورد نظرش را می آفریند و سیستم هم-بسته ای از امکانات و ویژه  هر نظام اجتماعی را پدید می آورد. اعضای جامعه به هنگام ارتباط، مفاهیمی را از میان امکانات زبانی خویش برمی گزینند و ساختاری زبانی را برای بیان معنای مورد نیازشان خلق می کنند و زبان میان خود و بافت ارتباط برقرار می کند تا به تناسب بافتی که زبان در آن جاریست متن آفرینی کند. متن پدیده ای است که می تواند نظام زبانی و نظام محیطی یا بافت را به هم پیوند دهد(ر.ک: مهاجر ونبوی، 1376: 19-27).

تحلیل گفتمان یکی ازحوزه های نوین زبانشناسی است که کار بررسی و تجزیه زبان در متن را به عهده دارد و به رمزگشایی متون می پردازد و معانی پنهان از دیده ها را کشف میکند و لذت مطالعه  آن را دو چندان میکند و هنر خالق اثر را به نمایش می گذارد. تحلیل گفتمان را مطالعه کاربرد زبان با توجه به عوامل موثر بافتی می دانند(درپر، 1392: 65). رویکرد نقشگرای هلیدی ما را در رسیدن به این هدف یاری میرساند و پدیده های زبانی را با ارجاع به این مفهوم که زبان نقشی در نظام اجتماعی دارد، توصیف میکند.

زبانشناسی نقشگرا از جهات بسیاری مناسب مطالعات ادبی است؛ از جمله، یکی از این جهت که زبانشناسی نقشگرا به جنبه های خاص و ممتاز و وابسته به متن هر جمله نیز عنایت خاص دارد، که فی المثل، فلان جمله با متنی که در آن به کار رفته تناسب دارد.  دیگر از این جهت که زبانشناسی نقشگرا، به دلیل همین حساسیتی که به ویژگی های خاص جمله و به تناسب آن با محیط پیرامونش نشان میدهد، خواه یا ناخواه به وجود ساختی بزرگتر از ساخت جمله نیز قائل است و آن ساخت متن است. بدیهی است که وجود ساخت وسیع تر و فراگیرتر متن، خود فضای بازتری را در اختیار ما میگذارد تا اثر ادبی در چارچوب آن مورد تجزیه، تحلیل و نقد قرار گیرد. سومین چیزی که به جهت آن، زبانشناسی نقشگرا مناسب مطالعات ادبی می-شود این است که این نوع خاص از زبانشناسی گذشته از دو لایه ساختاری جمله و متن، لایه  ساختاری سومی هم دارد که از آن به نام گفتمان یاد می کنیم. ساخت گفتمان از رهگذر متن، به عنوان ساختی کلا ًزبانی با بافت موقعیت به عنوان ساختی کاملا غیر زبانی حاصل می شود. پیدا است که وجود ساخت گفتمان سبب میشود که بتوان اثر ادبی را در بافت موقعیت تاریخی، جغرافیایی، اجتماعی و ادبی آن قرار دهیم و آن را در سنجش با کل سرمایههای فرهنگی، ادبی یک زبان ارزشیابی کنیم(ر.ک: حق شناس، 1382: 77- 76).

خداوند متعال نیز در قرآن کریم برای سخن گفتن با بندگانش از زبان استفاده کرده و با آنها به گفتگو نشسته است. قرآن کلامی الهی دارای فصاحت و بلاغت بینظیری است که برای درک آن امروزه سعی میشود از رویکردهای نوین زبانشناسی بهره ببرند و جان های تشنه ی معارف ژرف کلام خداوند را تاحدودی سیراب کنند؛ چرا که قرآن همچون دریایی است که هیچگاه نمی توان قطع به یقین پی به اعماق آن برد.

هلیدی معتقد است برای ارتباط و درک متقابل میان انسان ها و همچنین فهم متون ادبی باید از ویژگی های فرهنگی و موقعیتی که ناظر بر کنش کلامی است اطلاع داشت تا بتوان یک متن ادبی را بهتر تفسیر و تأویل کرد و افق فکری نویسنده یا گوینده را با وضوح بیشتری دید و همانگونه که بسیاری دیگر از صاحب نظران در زبانشناسی معاصر برآنند که معنی را باید در بافت و کاربرد شناخت(شفیعی کدکنی، 1391: 174).




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: تحلیل گفتمان نقشگرا ، گفتمان تحلیل شعر ، تحلیل گفتمان قرآن ، نقد ادبی گفتمان ، زبان شناسی قران ، زبان شناسی عربی ، المدارس الأدبیة ،
آخرین ویرایش: چهارشنبه 5 اسفند 1394 08:19 ب.ظ



تعداد کل صفحات : 2 1 2
پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس

آمارگیر وبلاگ

ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو