احمد حیدری

معنا شناسی مدّ در قرآن کریم

جمعه 30 بهمن 1394 11:37 ب.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: علوم قرآنی ادبی ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ،

معنا شناسی مدّ در قرآن کریم

ثابت ضیایی* 1 ؛ یحیی معروف2

1کارشناس ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه رازی کرمانشاه

2دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه رازی کرمانشاه

براى دانلود مقاله كلیك كنید

چکیده

یکی از ابعاد اعجاز قرآن کریم اعجاز بیانی است. موسیقی بر آمده از عبارت‌های قرآن به نحوی است که معانی را در چشم خواننده مجسّم می‌نماید. این پژوهش مبتنی بر این پرسش است که با توجّه به این حقیقت که چینش و نظم آهنگ واژه‌های قرآن کریم در خدمت اعجاز بیانی است، آیا می‌توان پدیده‌ی مدّ را که در بسیاری از عبارت‌های قرآنی خود نمایی می‌کند جزئی از اعجاز بیانی قرآن به حساب آورد؟ آیا می‌توان مقوله‌ی مدّ را از زاویه و رویکرد جدیدی مورد مطالعه قرار داد و آن را عاملی مؤثر برای القای معانی و به تصویر کشیدن ظرافت‌های قرآن کریم دانست؟

نتیجه این پژوهش که فقط به قرآن اختصاص دارد نشان می‌دهد کشش موسیقایی حاصل از مدّ یا به تعبیر دیگر کلماتی که در آنها خصوصاً مدّ متصل واجب و مدّ لازم وجود دارد این کارکرد را می‌تواند داشته باشد که علاوه بر معنای اصلی کلمه یکی از معانی (مدّ): کثرت، وسعت، فزونی و غیره را در عبارت‌های قرآنی به منصه‌ی ظهور برساند و به مخاطب القا کند. همچنین یکی از مسائلی که ترادف واژه‌ها را به معنای واقعی در قرآن کریم نفی می‌کند، وجود موسیقی و کشش صوت یا عدم آن در میان کلمات مترداف است.

کلیدواژگان: آیات قرآن؛ مدّ واجب؛ کثرت




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: اعجاز ادبی قرآن ، مد كثرت ، مد واجب ، زبان شناسی قرآن ، الأسلوبیة القرآن ، سبك شناسی قرآن ،
آخرین ویرایش: جمعه 30 بهمن 1394 11:40 ب.ظ

زبان و تصویر در تعبیرات قرآنی قصاید عربی سعدی

جمعه 30 بهمن 1394 09:28 ب.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: الأدب المقارن - ادبیات تطبیقی ، علوم قرآنی ادبی ،

زبان و تصویر در تعبیرات قرآنی قصاید عربی سعدی

محسن ذوالفقاری

دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اراک

براى دانلود كلیك كنید

چکیده

تحلیل  قصاید عربی سعدی و تبیین ساختار زبانی شاعر در تصاویر قرآنی موجود در این قصاید، محور اصلی مقاله حاضر است که با توجه به جایگاه رفیع سعدی در عرصه ادبیات ایران و جهان، تبیین شاخصه های اصلی زبان تصویری او در راستای اثبات تسلط شاعر بر زبان قرآن و شعر عربی ضرورت می یابد. از آن جایی که رویکرد زبان و تصویر در اشعار سعدی با زیر ساخت تاثیرات شاعر از قرآن، کار نشده است لذا در این مقاله در صدد پاسخگویی به سوالات زیر هستیم:

اول این که جایگاه آیات قرآنی در قصاید عربی سعدی چگونه است؟ و میزان ابیات تصویری و غیر تصویری شاعر در چه حدی است؟ دیگر آن که صور خیال در ابیات قرآنی سعدی چه ویژگی هایی دارد؟ و کانون مرکزی تصویر در این ابیات چیست؟ بیان نحوه تقابل و تعامل، پیوند و مجاورت واژگان قرآن در نگاه تصویری شاعر، از رویکردهای دیگر مقاله حاضر است.

کلیدواژگان: زبان؛ تصویر؛ قرآن؛ قصاید سعدی




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: سعدى قرآن ، زبان شناسی قرآن ، تصویر قرآن ، زبان قرآن ، قصاید سعدى ، تطبیقى سعدى قرآن ، سبك شناسی قرآن ،
آخرین ویرایش: جمعه 30 بهمن 1394 09:32 ب.ظ

معناشناسی باب اشتغال با تکیه بر قرآن کریم

جمعه 30 بهمن 1394 04:51 ب.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: صرف - نحوی ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ، علوم قرآنی ادبی ،

  معناشناسی باب اشتغال با تکیه بر قرآن کریم

نویسندگان

ابوالفضل سجادی  1 ؛ مطهره فرجی2

1استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک

2دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

یکی از مباحث پیچیده و در عین حال کامل در نحو زبان عربی بحث اشتغال است. اشتغال را می‌توان از مباحثی دانست که با قواعد ویژه‌اش، ذهن بسیاری را به خود مشغول کرده است. از آنجاکه قرآن کریم نمونه عالی فصاحت و بلاغت است و در بهره‌مندی و استفاده از ذخایر و امکانات زبانی به گونه‌ای بی‌نظیر عمل کرده است، بنابراین مقاله حاضر تلاش می‌کند تا با نظر به برخی آیات شریفه قرآن کریم اسلوب اشتغال را معنا ‌یابی کند. این مقاله، در نظر دارد ضمن معرفی باب اشتغال، نمونه‌هایی از موارد جواز و ترجیح نصب و رفع مشغول‌عنه را در قرآن کریم بررسی کرده و از این رهگذر تفاوت‌های معنایی آن‌ها را بیان کند. نتیجه، نشان می‌دهد که آنچه نحویان عربی به عنوان موارد تساوی و نیز ارجحیت نصب و رفع مشغول‌عنه ذکر کرده‌اند، بدون توجه به معناشناسی بوده است.

کلیدواژگان: قرآن کریم؛ معناشناسی؛ باب اشتغال




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: معناشناسی شعر ، معناشناسی قرآن ، باب اشتغال ، قرآن کریم زبان شناسی ، سبک شناسی سوره قرآن ، اشتغال قرآن ، الأسلوبیة القرآن ،
آخرین ویرایش: جمعه 30 بهمن 1394 04:54 ب.ظ

واکاوی موسیقی و نظم آهنگ الفاظ قرآن کریم

جمعه 30 بهمن 1394 04:44 ب.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: الأدب الإسلامی ، تحلیل گفتمان زبان شناسی ، علوم قرآنی ادبی ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ،

واکاوی موسیقی و نظم آهنگ الفاظ قرآن کریم

سهراب مروتی  1 ؛ نرگس شکربیگی2

1دانشیار دانشگاه ایلام

2دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

سخن وقتی می‌تواند مفهوم خویش را به بهترین وجه منتقل نماید و در روح شنونده موثر باشد که به زیور فصاحت و بلاغت و سایر محسنات لفظی و معنوی، آراسته باشد؛ زیباترین سخن، یعنی قرآن کریم از این لحاظ در اوج فصاحت و ستیغ بلاغت می‌باشد. قرآن کریم، سرشار از صنایع ادبی است و این ویژگی‌های بی‌بدیل قرآن، به همراه سبک و اسلوب ویژه‌ای که نه نثر است و نه نظم؛ مخاطبین را به حیرت و شگفتی واداشته است.

در حقیقت موسیقی و نظم آهنگ قرآن کریم، جدای از معنای آن نیست بلکه، هماهنگ با مقصود و غرض آیه و هم جهت با معنای آن است. نظم و آهنگی که بر مجموعه حاکم است، خود به چند دسته تقسیم می‌شود؛ که هر کدام جنبه‌ای از اعجاز قرآن را برای همگان روشن می کند. این پژوهش در صدد آن است که به بررسی و شناسایی جنبه موسیقیایی و نظم آهنگ الفاظ و عبارات قرآن کریم با روشی تحلیلی – توصیفی و با استناد به منابع کتاب خانه‌ای بپردازد.

کلیدواژگان: نظم آهنگ قرآن؛ سمانتیک قرآن؛ موسیقی الفاظ قرآن




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: نظم آهنگ قرآن ، موسیقی قرآن ، سمانتیک قرآن ، زبان شناسی قرآن ، الخطاب القرآن ، المستوی الموسیقی ، الأسلوبیة القرآن ،
آخرین ویرایش: جمعه 30 بهمن 1394 04:48 ب.ظ

رابطه علم معانی با سبک شناسی

جمعه 30 بهمن 1394 03:55 ب.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: بلاغت ( البلاغة ) ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ،

رابطه علم معانی با سبک شناسی

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

از جمله راههای مهم و ضروری برای رهایی از مشکلات نقد ادبی و افزودن بر گنجینه فضای نقد ادبی مراجعه به آرای دانشمندان قدیم و میراث گرانقدر آنهاست. به سخن دیگر، با «بازگشت به خویش» می‌توان تا حدی نیازهای فرا روی نقد ادبی را پاسخگو بود. البته به همین میراث نیز باید با دید دیگری نگریسته شود. علم بلاغت و آرای بزرگان آن در طرح مباحث گوناگون را می­توان در دانشهای جدیدتر بویژه سبک شناسی یافت. گرچه برخی باور دارند که سبک شناسی دانشی جدید است، نخستین کسانی که به سبک توجه کردند، دانشمندان بلاغت بودند. از این رو، این جستار در پی آن است تا به کشف رابطه این دو علم بپردازد. بنابراین ابتدا به معرفی و طرح نظریات مکاتب مختلف سبک شناسی پرداخته شد و سپس قضایای علم معانی را با آن تطبیق داده شد. در پایان مشخص شد که اندیشه های مکاتب مختلف سبک‌شناسی از جمله سبک‌شناسی هنجارگریزی، آشنایی زدایی، سبک شناسی تکوینی، سبک‌شناسی ساختارگرا، سبک‌شناسی توصیفی و سبک‌شناسی آوایی در علم معانی خودنمایی می­کند. این امر نشان دهندة پیوند نزدیک دانش سبک شناسی با علوم بلاغت بویژه علم معانی است. البته مسائل علم معانی به طور کامل با نظرات سبک شناسی مطابقت نمی­کند، بلکه میان این دو علم علاوه بر ارتباط، تفاوتهایی نیز وجود دارد. همچنین شدت و ضعف ارتباط علم معانی با هریک از این مکاتب، مختلف است به گونه­ای که با برخی ارتباط بیشتر و با برخی ارتباطی کمتر دارد.

کلیدواژگان: علم معانی؛ سبک‌شناسی تکوینی؛ سبک شناسی ساختارگرا؛ سبک شناسی توصیفی؛ سبک شناسی آوایی




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: علم المعانی ( البلاغة ) ، سبک شناسی ساختارگرا ، سبک شناسی توصیفی ، سبک شناسی آوایی ، الأسلوبیة ، بلاغت جدید ،
آخرین ویرایش: جمعه 30 بهمن 1394 04:07 ب.ظ

تحلیل زیبایی‌شناختی تصویر‌های هنری در قرآن (مطالعه موردی سوره فصّلت)

جمعه 30 بهمن 1394 09:18 ق.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: علوم قرآنی ادبی ، بلاغت ( البلاغة ) ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ، زیبایی شناسی متن ادبی (کتاب + مقالات ) ،

تحلیل زیبایی‌شناختی تصویر‌های هنری در قرآن (مطالعه موردی سوره فصّلت)

حسین سیدی ؛ حسن خلف

1. استاد زبان و ادبیات عربی دانشگاه فردوسی مشهد

2. دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه فردوسی مشهد

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

   قرآن کریم منشوری آسمانی است که سرشار از جلوه‌هایی زیبا، جذاب و پویاست؛ یکی از این جلوه‌ها، صحنه‌ها و تصویرهای هنری شگرف و نفیس آن است که هر یک به روشنی، پرده از جمال خالق همه زیبایی‌ها بر‌می‌دارد. این مصحف شریف با به کارگیری یک رشته الفاظ و تعابیر ظاهراً ساده، گاه صحنه‌هایی باشکوه و تصاویری زیبا ارائه می‌دهد که می‌تواند ضمن برانگیختن احساسات و عواطف آدمی، عقل و اندیشه وی را نیز به تکاپو وا دارد؛ این الفاظ و تعابیر چنان زنده و تأثیرگذار است که انسان به جای آن‌که خود را در مقام خواننده الفاظ بیابد؛ خود را بیننده تابلوها و صحنه‌هایی زنده و سرشار از حرکت و پویایی می‌یابد. آن‌چه سبب پیدایش این تصاویر هنری در قرآن کریم شده است از یک سو کار‌رفت برخی فنون بلاغی از جمله: استعاره، کنایه تشخیص و تجسیم (مجسم سازی) است و از سویی دیگر حاصل ترکیب عناصری همچون تقابل صحنه‌ها، محاوره و گفت‌و‌گو و غیره. این پ‍ژوهش بر آن است تا ضمن بررسی مفهوم تصاویر هنری و مصادر آن، به تحلیل زیبایی‌شناختی این تصاویر در سوره فصّلت بپردازد.

کلیدواژگان: قرآن؛ تصویرهای هنری؛ سوره فصّلت؛ فنون بلاغی




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: الصورة الفنیة القرآن ، تصویرهای هنری قرآن ، فنون بلاغی قرآن ، زیبایی شناختی قرآن ، سبک شناسی سوره فصلت ، استعاره قرآن ، القرآن الأسلوبیة ،
آخرین ویرایش: جمعه 30 بهمن 1394 09:22 ق.ظ



تعداد کل صفحات : 18 1 2 3 4 5 6 7 ...
پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس

آمارگیر وبلاگ